Zima to tradycyjnie czas zwiększonej aktywności wirusów układu oddechowego. W sezonie 2025/2026 obserwujemy jednak coś niepokojącego: na świecie i w Europie rośnie wykrywalność nowego wariantu A(H3N2), który różni się genetycznie od szczepu referencyjnego użytego przy doborze szczepionek. To tłumaczy, dlaczego eksperci ostrzegają, że ochrona poszczepienna wobec tego konkretnego wariantu może być wyraźnie niższa niż w poprzednich latach.
Dlaczego mutacje są problemem? Wirus grypy mutuje naturalnie — drobne zmiany w białkach powierzchniowych mogą spowodować, że przeciwciała powstałe po wcześniejszym zakażeniu lub szczepieniu rozpoznają wirusa słabiej. Gdy pojawia się wariant istotnie różniący się od szczepu szczepionkowego, oczekiwana skuteczność szczepionki może spaść. Nowoczesne testy antygenowe wykrywają tę mutację wirusa i pomagają we wczesnym rozpoznaniu choroby.
Magister farmacji Angelika Talar-Śpionek w rozmowie z serwisem Medonet zaznacza:
— W tym roku w aptekach pojawiły się także domowe testy diagnostyczne 5w1. Do tej pory popularne były testy 4w1, wykrywające grypę A i B, COVID-19 oraz RSV; teraz, w testach 5w1, dodano jeszcze adenowirusy. Adenowirusy to grupa wirusów wywołujących głównie zakażenia dróg oddechowych, zapalenie spojówek oraz niekiedy biegunkę, zwłaszcza u dzieci. Leczenie ma charakter objawowy — polega na łagodzeniu gorączki, kaszlu czy bólu gardła, ponieważ nie ma swoistego leku przeciwwirusowego stosowanego rutynowo przeciw adenowirusom. Są to infekcje, które mogą pojawiać się właśnie o tej porze roku, dlatego dobrze, że dzięki testom można je szybko odróżnić od cięższych zakażeń, takich jak grypa czy COVID-19 — podsumowuje.
Takie testy pozwalają w 10–20 minut rozróżnić najważniejsze patogeny wywołujące podobne objawy (gorączka, kaszel, katar), co ma bezpośredni wpływ na decyzje kliniczne — izolację, leczenie przeciwwirusowe czy użycie antybiotyków.
Główne zalety testów combo:
• Szybka diagnostyka różnicowa — zmniejsza czas do decyzji terapeutycznej.
• Oszczędność materiałów i czasu personelu — jeden wymaz, jedno badanie.
• Wsparcie antybiotykoterapii — identyfikacja infekcji wirusowej redukuje niepotrzebne przepisywanie antybiotyków.
• Bardzo duża dostępność testów dopuszczonych do użytku domowego.
Ograniczenia i na co zwrócić uwagę: szybkie testy antygenowe są mniej czułe niż testy molekularne (PCR). Negatywny wynik przy silnych objawach klinicznych warto potwierdzić PCR, szczególnie u osób bardziej narażonych (małe dzieci i seniorzy). Ponadto różnice w czułości między producentami istnieją — wybieraj testy od weryfikowanych dostawców i stosuj je zgodnie z instrukcją.
Co możesz zrobić już dziś?
-
Zaszczep się: mimo pojawienia się wariantu różniącego się od szczepu referencyjnego, szczepienie nadal zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu. Szczególnie ważne dla osób 65+, kobiet w ciąży, osób z chorobami przewlekłymi oraz pracowników ochrony zdrowia.
-
Stosuj proste środki zapobiegawcze: mycie rąk, stosowanie maseczek ochronnych, pozostanie w domu w razie objawów oraz szybkie testowanie.
-
Jeśli pracujesz w ochronie zdrowia, szkole lub opiece długoterminowej — rozważ wdrożenie rutynowego szybkiego testowania podczas sezonu szczytowego w celu szybkiej izolacji i kontroli zakażeń.
Podsumowanie
Nadchodząca fala grypy w sezonie 2025/2026 jest obserwowana wcześniej niż zwykle i częściowo napędzana przez pojawienie się zmienionego wariantu A(H3N2). To zwiększa znaczenie zarówno profilaktyki, jak i szybkiej diagnostyki. Test combo to narzędzie, które przyspiesza diagnostykę różnicową i pomaga w podjęciu szybkiej decyzji klinicznej.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google